Motorolie is de stille werker onder de motorkap. Zonder een goede smering loopt een motor binnen de kortste keren vast, en dat is precies wat je wilt voorkomen. Veel autorijders weten dat de olie vervangen moet worden, maar waarom dat zo is en wat er precies gebeurt als je het te lang uitstelt, is minder bekend. Dit artikel legt het stap voor stap uit, zodat je precies weet waar je op moet letten.

Wat motorolie doet in je auto

Een automotor bestaat uit tientallen metalen onderdelen die razendsnel langs elkaar bewegen. Zonder smering zouden die onderdelen direct slijten en heet worden door wrijving. De smeerolie zorgt ervoor dat er een dun laagje vloeistof tussen de metalen delen zit, zodat ze soepel langs elkaar glijden. Daarnaast neemt de olie warmte op en verplaatst die naar andere delen van de motor, wat helpt om de temperatuur te beheersen. De vloeistof reinigt ook kleine deeltjes en vuil uit de motor en transporteert die naar het oliefilter, waar ze worden opgevangen. Zo speelt één vloeistof meerdere rollen tegelijk.

Waarom olie veroudert en vervangen moet worden

Na verloop van tijd verliest motorolie zijn kwaliteit. Door hoge temperaturen en contact met verbrandingsgassen wordt de vloeistof dikker en minder vloeibaar. Het oliefilter vangt steeds meer vuil op en raakt uiteindelijk vol. Op dat moment stroomt de olie minder goed door de motor en neemt de smering af. Slijtage van onderdelen gaat dan sneller, wat op lange termijn dure reparaties kan betekenen. Hoe snel de olie verslijt, hangt af van het rijgedrag, het type auto en de soort olie die gebruikt wordt. Synthetische olie gaat langer mee dan minerale olie, maar ook synthetische olie moet op tijd worden vernieuwd.

Het olieniveau controleren en bijvullen

Niet alleen verversen, maar ook het bijhouden van het olieniveau is belangrijk. Een motor verbruikt tijdens het rijden een kleine hoeveelheid olie, en dat is normaal. Als het niveau te laag wordt, heeft de motor niet genoeg smering meer en kan hij beschadigen. Het olieniveau controleer je met de peilstok, die in de meeste auto’s te vinden is vlakbij de motor. Je trekt de stok eruit, veegt hem schoon en steekt hem opnieuw in. Op de stok staan twee markeringen, een minimum en een maximum. Het niveau moet tussen die twee punten zitten. Als het te laag is, vul je bij met de juiste oliesoort voor jouw auto. Welke soort dat is, staat in het instructieboekje van de auto. Het is verstandig dit eens per maand of voor een lange rit te controleren.

Hoe vaak je de olie moet verversen

De meest gestelde vraag over autoolie is hoe vaak je hem moet vervangen. Dat verschilt per auto en per rijstijl. Veel fabrikanten geven een interval aan van ongeveer 15.000 tot 30.000 kilometer, of eens per jaar als je weinig rijdt. Wie veel korte stukjes rijdt in de stad, kan de olie sneller laten verslijten dan iemand die lange stukken op de snelweg rijdt. Bij korte ritten warmt de motor namelijk niet volledig op, waardoor condenswater in de olie blijft zitten en die sneller verslechtert. Het is slim om het onderhoudsboekje van je auto te raadplegen of een monteur te vragen wat het beste interval is voor jouw situatie. Tegelijk met de olie wordt ook het oliefilter vervangen, want een nieuw filter hoort bij schone olie.

Veelgestelde vragen

Welke olie is geschikt voor mijn auto?
Welke motorolie geschikt is voor jouw auto, hangt af van het merk, het type motor en de leeftijd van de auto. In het instructieboekje van de auto staat de aanbevolen viscositeitsgraad, zoals 5W30 of 10W40. Die cijfers geven aan hoe dik of dun de olie is bij verschillende temperaturen. Gebruik altijd de soort die de fabrikant aanraadt, want de verkeerde olie kan de motor beschadigen.

Wat gebeurt er als ik de olie nooit ververs?
Als je de olie nooit ververst, wordt die steeds dikker en voller met vuil. De smering neemt af en de motor gaat harder werken. Op den duur raken onderdelen beschadigd of loopt de motor vast. Dat leidt tot hoge reparatiekosten of zelfs een totaal verlies van de motor. Regelmatig verversen is daarom een stuk goedkoper dan wachten tot er iets kapotgaat.

Kan ik zelf olie bijvullen of verversen?
Olie bijvullen kun je zelf doen, mits je de juiste olie gebruikt en het niveau niet boven de maximumlijn uitkomt. Olie verversen is technisch iets ingewikkelder, omdat je de oude olie moet aftappen en het oliefilter moet wisselen. Dat kun je leren, maar het vraagt de juiste materialen en kennis. Veel mensen laten dit uit gemak over aan een garage, waar het meestal ook weinig kost.

Wat betekent de kleur van de motorolie?
Verse olie is lichtbruin tot goudgeel van kleur. Naarmate de olie ouder wordt, kleurt die donkerder door vuil en roetdeeltjes. Zwarte olie is een teken dat de olie al een tijdje mee gaat. Grijze of romige olie kan wijzen op een probleem, zoals koelvloeistof dat in de olie terechtkomt. Dat is een serieus probleem dat snel onderzocht moet worden door een monteur.